Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar sonradan belirir ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk aromayı daha zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Güç dilde zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.